23 سپتامبر 2024- یافته‌های اخیر یک مطالعه کوهورت، مزایای بالقوه ی GLP-1 RAs (آگونیست‌های گیرنده (GLP-1 را در مدیریت بیماران مبتلا به بیماری استئاتوتیک کبدی مرتبط با اختلال متابولیک  (MASLD)نشان داد. MASLD، یک بیماری شایع کبدی مرتبط با اختلالات متابولیک مانند دیابت نوع 2 است. این مطالعه نشان می دهد که آگونیست‌های گیرنده GLP-1 ممکن است به طور قابل توجهی خطر پیشرفت بیماری به سیروز و عوارض مرتبط را کاهش دهند.

با این حال، محققان این مزایای محافظتی را در بیمارانی که از قبل از درمان با آگونیست‌های گیرنده ی GLP-1 به سیروز مبتلا بودند، مشاهده نکردند که نیاز به شروع زودتر درمان را قبل از پیشرفت بیماری برجسته می کند. این یافته ها به صورت آنلاین درJAMA Internal Medicine  در 16 سپتامبر 2024 منتشر شد.

بیماری استئاتوتیک کبدی مرتبط با اختلال متابولیک، که قبلا به عنوان بیماری کبد چرب غیر الکلی(NAFLD)  شناخته می شد، طیفی از شرایط کبدی را در بر می گیرد که ناشی از اختلالات متابولیک است. همانطور که MASLD پیشرفت می کند، می تواند منجر به آسیب شدید کبدی، از جمله سیروز شود که یک وضعیت بالقوه تهدید کننده زندگی است که با زخم کبد و اختلال در عملکرد کبد مشخص می شود. آگونیست های گیرنده پپتید 1 شبه گلوکاگون(GLP-1 RAs) به طور موثر التهاب کبد را در بیماران مبتلا به MASLD بهبود می بخشند.

با توجه به پیشینه فوق، دکتر Fasiha Kanwal، و همکارانش از بخش گوارش و کبد کالج پزشکی بیلور در هیوستون- تگزاس، به ارزیابی تاثیر استفاده از GLP-1 RAs بر کاهش خطر ابتلا به سیروز و عوارض آن، مانند جبران خسارت و کارسینوم کبدی (HCC)، در بیماران مبتلا به  MASLDپرداختند.

برای این منظور، محققان یک مطالعه کوهورت گذشته‌نگر را با استفاده از پایگاه داده‌های شرکتی اداره سلامت کهنه‌سربازان و داده‌های مرکز ثبت سرطان انجام دادند. آنها بر روی بیماران مبتلا به MASLD و دیابت که در 130 بیمارستان اداره بهداشت کهنه سربازان و کلینیک های مرتبط تحت درمان بودند، تمرکز کردند. این مطالعه شامل افرادی بود که درمان با یک GLP-1 RA یا یک مهارکننده دی پپتیدیل پپتیداز 4 (DPP-4i) را بین 1 ژانویه 2006 تا 30 ژوئن 2022 آغاز کرده بودند. بیماران تا زمان وقوع نتایج مطالعه یا پایان دوره مطالعه در 31 دسامبر 2022 تحت نظر قرار گرفتند.

هر بیماری که اخیراً درمان با یک GLP-1 RA را آغاز کرده بود به نسبت 1:1 با بیماری که DPP-4i را در همان ماه شروع کرده بود، مطابقت داده شد. تجزیه و تحلیل جداگانه برای بیماران مبتلا به سیروز و بدون سیروز در ابتدا انجام شد. برای افراد بدون سیروز، پیامد اولیه پیشرفت به سیروز بود، در حالی که پیامدهای ثانویه شامل عوارض سیروز، مانند جبران، HCC، پیوند کبد و مرگ و میر به هر علتی بود. برای بیماران مبتلا به سیروز، پیامد اولیه یک اندازه گیری ترکیبی از عوارض سیروز بود، با پیامدهای ثانویه که بر جبران،HCC  و مرگ و میر ناشی از همه علل، تمرکز داشتند.

یافته های کلیدی این مطالعه به شرح زیر بود:

•  از 16058 بیمار که GLP-1 RA را شروع کرده بودند، 14606 به سیروز مبتلا نبودند(میانگین سنی، 60.56 سال؛ 89.1٪ مرد)، و 1452 نفر در ابتدای تحقیق سیروز داشتند (میانگین سن، 66.99 سال، 93.7٪ مرد).

•  این بیماران با تعداد مساوی از بیمارانی که DPP-4i را شروع کرده بودند، مطابقت داده شدند.

•  در بیماران بدون سیروز، استفاده از GLP-1 RA، در مقایسه با استفاده از DPP-4i، با خطر کمتر سیروز همراه بود(9.98در مقابل 11.10 رویداد در هر 1000 سال- نفر؛ نسبت خطر[HR]، 0.86).

•  نتایج مشابهی برای پیامدهای ثانویه مشاهده شد. استفاده از GLP-1 RA، در مقایسه با استفاده ازDPP-4i، با خطر کمتر پیامد ترکیبی عوارض سیروز(1.89در مقابل 2.55 رویداد در هر 1000 سال - نفر؛HR، 0.78)و مرگ و میر (21.77 در مقابل 24.43 رویداد در هر در هر 1000 سال - نفر؛ HR= 0.89) همراه بود.

•  هیچ ارتباطی بین استفاده از GLP-1 RA و نتایج در بیماران مبتلا به سیروز وجود نداشت.

محققان نتیجه گیری کردند که «اگر این یافته ها توسط آزمایش‌های بالینی در آینده تأیید شود،آگونیست‌های گیرنده GLP-1  می‌توانند به عنوان درمان‌های پیشگیرانه برای سیروز و عوارض آن در بیماران مبتلا به MASLD و دیابت، نویدبخش باشند».

منبع:

https://medicaldialogues.in/gastroenterology/news/glp-1-receptor-agonists-linked-to-lower-risk-of-cirrhosis-progression-in-early-stage-metabolic-liver-disease-study-finds-135304